Transfer nedir
Öğrenme transferi, bir ortamda öğrenilenin başka bir ortamda kullanılabilmesidir. Eğitim tarafında bunun karşılığı, sınıfta ya da kurs ortamında öğrenilenin işin içinde fiilen uygulanmasıdır.
Transfer, Kirkpatrick modelinin üçüncü seviyesine karşılık geliyor ve ölçülmesi zor olduğu için çoğu kuruluşta hiç ölçülmüyor. Ölçülmediğinde de eğitimin başarısı katılım ve memnuniyet üzerinden değerlendiriliyor; ikisi de transferi göstermiyor.
Sorunun büyüklüğü şurada görünüyor: bir eğitim iyi planlanmış, içeriği doğru, eğitmen yetkin ve katılımcılar memnun olabilir. Bunların hepsi sağlandığında bile öğrenilenin işe geçeceği garanti değil, çünkü transfer eğitimin kendisinden çok eğitim sonrasındaki koşullara bağlı.
Yakın ve uzak transfer
| Tür | Tanımı | Örnek | Gerçekleşme olasılığı |
|---|---|---|---|
| Yakın transfer | Öğrenme ortamı ile uygulama ortamı birbirine çok benziyor | Eğitimde kullanılan tabloyla kendi tablonu doldurmak | Yüksek |
| Uzak transfer | Uygulama ortamı öğrenme ortamından belirgin biçimde farklı | İmalat örnekleriyle öğrenilen yöntemi kargo operasyonuna uyarlamak | Düşük |
Ayrımın pratik sonucu şu: eğitimin örnekleri uygulanacak ortama ne kadar yakınsa transfer o kadar kolay gerçekleşiyor. İmalat örnekleriyle anlatılan bir yöntemi hizmet sektörüne uyarlamak katılımcıdan ek bir iş istiyor ve bu iş çoğu zaman yapılmıyor.
Neden gerçekleşmiyor
Transfer başarısızlığının nedenleri eğitimin içeriğinden çok çevresinde toplanıyor.
Uygulama fırsatının olmaması. Öğrenilen yöntemin kullanılacağı bir iş yoksa, bilgi unutma eğrisine bırakılmış oluyor. Eğitimden sonraki ilk haftalarda kullanılmayan bir yöntem, ihtiyaç doğduğunda hatırlanmıyor.
Ortamın izin vermemesi. Yeni yöntem mevcut prosedürle çelişiyorsa ya da yöneticinin beklentisiyle uyuşmuyorsa, kişi öğrendiğini uygulayamaz. Bu durumda sorun bireyde değil sistemde.
Zaman olmaması. Yeni bir yöntem ilk uygulamalarda eskisinden yavaştır. Yoğun bir dönemde dönüş her zaman bilinen yöntemedir; öğrenilen ise denenmeden rafa kalkar.
Tek başına kalmak. Aynı eğitimi almış başka kimse yoksa, yöntemi tartışacak ve takılınca soracak bir muhatap da yok demektir.
Transferi artıran koşullar
| Dönem | Yapılabilecekler |
|---|---|
| Eğitim öncesi | Katılımcının hangi işinde kullanacağını önceden belirlemesi; kendi verisini yanında getirmesi |
| Eğitim sırasında | Örneklerin katılımcının kendi alanından seçilmesi; alıştırmaların gerçek veriyle yapılması |
| Eğitim sonrası | İlk uygulamanın tarihli olarak planlanması; yöneticinin çıktıyı istemesi; aynı eğitimi alanların bir araya gelmesi |
Üç dönem içinde en belirleyicisi sonuncusu ve en çok ihmal edileni de o. Eğitim bütçesinin tamamı ikinci sütuna harcanırken, sonucu belirleyen üçüncü sütun genellikle planlanmıyor.
İki eğitim, aynı içerik
| A — plansız | B — transfer planlı | |
|---|---|---|
| Öncesi | Katılımcı listesi yayınlanır | Her katılımcı, eğitimden sonra hangi işinde kullanacağını yazar |
| Sırasında | Standart örneklerle anlatım | Alıştırmalar katılımcının getirdiği veriyle yapılır |
| Hemen sonra | Memnuniyet anketi | İlk uygulama için tarih belirlenir |
| 2 hafta sonra | — | Çıktı yöneticiye sunulur |
| 3 ay sonra | — | Katılımcılar bir saatlik oturumda deneyimlerini paylaşır |
İki sütun arasındaki maliyet farkı küçük; B senaryosunun getirdiği ek yük, eğitim öncesinde kısa bir form ve sonrasında iki kısa oturum. Buna karşılık A senaryosunda öğrenilenin işe geçip geçmediğini gösteren hiçbir veri üretilmiyor.
Dördüncü satır özellikle belirleyici. Çıktının birine sunulacak olması, hem uygulamanın yapılmasını sağlıyor hem de geri bildirim döngüsünü kuruyor. Kimseye gösterilmeyecek bir uygulama çoğu zaman hiç başlamıyor.
Uygulamayı planlamak
Kişisel öğrenmede transferi sağlamanın en pratik yolu, öğrenmeye başlamadan önce uygulama noktasını belirlemektir. Bu, çıktı temelli ölçümle aynı mantık: öğrenilecek kalem bir çıktıya bağlıysa, o çıktı zaten bir transfer anıdır.
Üç soru yeterli oluyor. Bu yöntemi hangi somut işimde kullanacağım? O işi ne zaman yapacağım? Sonucu kime göstereceğim? Üçünün cevabı yazılı olduğunda, öğrenme ile uygulama arasındaki boşluk kapanıyor.
Uygulama noktası bulunamıyorsa bu da bir bilgidir: o kalem belki de şu an öğrenilmesi gereken kalem değildir ve envanterde beklet durumuna alınabilir.
Sık karşılaşılan hatalar
Eğitimi bitmiş bir iş saymak. Eğitim, transferin yalnızca ortasındaki dönem. Öncesi ve sonrası planlanmadığında sonucu belirleyen iki dönem boş kalıyor.
Memnuniyeti başarı göstergesi saymak. Eğitimden memnun kalmak, o eğitimin işe geçtiğini göstermez. İkisi arasında güvenilir bir ilişki bulunmuyor.
Uygulama fırsatı olmayan konuları öğrenmeye çalışmak. Kullanılmayan bilgi unutma eğrisine bırakılmış oluyor. Öğrenme sırası, uygulama fırsatına göre kurulabilir.
Uzak transferi katılımcıdan beklemek. Başka bir sektörün örnekleriyle anlatılan yöntemi uyarlama yükü katılımcıya bırakıldığında, bu iş çoğu zaman yapılmıyor.
İlk uygulamayı tarihe bağlamamak. "Fırsat bulunca deneyeceğim" cümlesi pratikte denenmeyeceği anlamına geliyor. Tarih ve çıktı belirlenmediğinde transfer gerçekleşmiyor.
Ortam engelini bireysel eksiklik sanmak. Yeni yöntem mevcut prosedürle çelişiyorsa sorun öğrenende değil sistemde. Bu durumda çözüm daha fazla eğitim değil, prosedürün gözden geçirilmesi.